Velhasılıkelam Evrensel bakış
İlgili Makaleler
Anhedoni veya Anhedonia, kelime kökeni olarak Yunancadan gelir. Anlam olarak ise “haz alamamak” ya da “keyiften yoksun olmak” durumuna karşılık gelmektedir. Haz yitimi olarak da bilinen bu durum, psikolojik bir rahatsızlığı tanımlar.
Anhedoni Nedenleri Nelerdir?
Anhedoni normal bir durum değildir. Zira kişinin uzun süre boyunca severek yaptığı aktivitelerden birdenbire elini ayağını çekmesi, çeşitli ciddi psikolojik sorunların varlığına işaret eder. Nitekim, anhedoninin hangi sebeplerden dolayı ortaya çıktığına dair kesin bir sonuca ulaşılamamıştır. Bunun sebebi ise söz konusu psikolojik rahatsızlığın birçok farklı psikolojik, fizyolojik ya da sosyo-ekonomik faktöre göre tetiklenebilmesidir. Anhedoniye sebep olabilecek faktörler aşağıda sıralanmıştır:
● Ruhsal bozukluklar.
● Kişinin tecrübe ettiği ciddi travmatik olaylar.
● Kişinin psikolojik durumunu kötü etkileyebilecek olan çeşitli fiziksel ya da psikolojik rahatsızlıklar.
● Alkol, ilaç ya da uyuşturucu madde bağımlılığı.
● Kişinin sosyo-ekonomik düzeyi ve yeterli eğitim alamaması.
Anhedoninin genel olarak depresyonla ilişkili olduğu söylenebilir. Bu durumun yukarıda belirtildiği gibi birçok farklı sebebi olsa da, asıl olarak beynin kimyasında bulunan dopamin ve serotonin gibi kimyasalların miktarı birçok psikolojik rahatsızlıkta olduğu gibi anhedonide de belirleyici faktör olarak görülebilir. Anhedoninin uzun bir süre boyunca devam ettiği durumlarda kişinin majör depresyona girmesi söz konusu olabilmektedir.
Anhedoni Belirtileri Nelerdir?
Anhedoni yani hiçbir şeyden zevk alamama hastalığının belirtileri şu şekilde sıralanabilir:
● Anhedoninin en yaygın ve en karakteristik belirtisi kişinin kendisini son derece mutsuz ve keyifsiz hissetmesidir.
● Kişi herhangi bir sebep olmamasına rağmen kendisini gergin ve huzursuz hisseder.
● Kişi birçok duruma karşı şüphe ve kuşkuyla bakar.
● Kişi önceden büyük bir zevkle yaptığı aktivitelerden artık hiç zevk almaz hale gelir. Bununla birlikte, yeni tecrübe edilen şeyler de kişiye sıkıcı ve boş gelecektir. Bu durumun sonucu olarak da kişi konfor alanından çıkıp yeni bir aktivite yapmaya tenezzül etmek istemez.
● Anhedoniye sahip olan kişilerde sıklıkla cinsel isteksizlik görülür. Bu da kişinin eşiyle ya da partneriyle olan ilişkisinde çeşitli sorunlar yaratabilir.
● Kimi kişiler yemek yemeyi hobi haline getirebilir ve bu aktiviteden zevk alırlar. Anhedoni en çok bu tür kişilerde iştah kaybına sebep olur. Zira artık kişi bu durumdan zevk almayacağı için gerçekten aç hissettiği haller dışında fazla yemek yiyip bir şeyler içmek istemeyecektir.
● Haz yitimi, genellikle depresyon belirtileriyle birlikte seyreden bir psikolojik durumdur. Dolayısıyla kişinin içerisinde bulunduğu negatif ruh hali sebebiyle aşırı uyku ya da tam tersi çok az uyku gibi çeşitli uyku bozuklukları yaşaması da ihtimal dahilindedir.
Yukarıda bahsedilen belirtilerden bir ya da birkaç tanesinin mevcut olması, kişinin çeşitli psikolojik ve ruhsal sıkıntılar yaşadığının bir belirtisi olabilir. Dolayısıyla söz konusu belirtiler fark edildiğinde kişi ya yakın çevresindeki insanların yönlendirmeleriyle ya da kendi inisiyatifiyle uzman bir psikolog veya psikiyatrist ile iletişime geçmelidir.
