Velhasılıkelam Evrensel bakış
İlgili Makaleler
Mesleki hayatımın son on yılı bana şunu öğretti: Kendimi yalnızca “kişisel koç” olarak tanımlamak artık doğru değil. Çünkü yaptığım iş, klasik kişisel koçluk sınırlarının çok ötesinde: hem spor bilimlerine, hem davranış psikolojisine, hem de kadim şifa pratiklerine dayanan, bütünsel bir insan dönüşümü yaklaşımı.
Spor Bilimlerinden Bütünsel Şifacılığa Uzanan Yolculuğum
Beden Eğitimi ve Spor Yüksekokulu’ndan mezun olduktan sonra yüzme branşında eğitmenliğe başladım. Ardından performans odaklı çalıştığım sporcularım için Fitness eğitmenliği, Pilates, fonksiyonel antrenman ve grup dersleri alanlarında uzmanlaşarak farklı disiplinleri bir araya getirdim.
Fakat bir noktada fark ettim ki:
“Bir insanın hareket edebilmesi eğitmen için önemlidir,
ama hareket etmeyi istemesi çok daha değerlidir.”
Bu tespit beni spor psikolojisi, davranış bilimi ve motivasyon teorileri ile tanıştırdı. Araştırmalar gösteriyor ki (Deci & Ryan, 2000 – Self Determination Theory) bir bireyin sürdürülebilir şekilde antrenman yapabilmesi için içsel motivasyon, dışsal zorunluluktan çok daha etkilidir.
Bu nedenle yalnızca bedeni değil, zihni ve ruhu da kapsayan bir yolculuğa başladım.
Kadim Yöntemler ile Modern Bilimin Kesişimi
Araştırmalarım sırasında fark ettim ki Anadolu kültüründe yüzyıllardır uygulanan bazı yöntemler, bugün modern literatürde karşılık bulan son derece güçlü tekniklerdir.
1. Kupa (Cupping) Uygulamaları
Anadolu’da uzun süredir kullanılan “kupa çekme” uygulaması, bugün spor tıbbında Cupping Therapy olarak geçiyor ve elit sporcuların recovery programlarına dahil ediliyor.
(Benjamin, 2010; Cao et al., 2015 – Complementary Therapies in Medicine)
Doğru uygulandığında kas dolaşımını arttırdığı, fasyal kısıtlamaları azalttığı ve iyileşme sürecini desteklediği bilimsel olarak gösterilmiş bir yöntem.
2. Myofasyal Release
Anneannelerimizin “ağrıyan yerin etrafını ovması” aslında modern literatürde myofascial release adıyla yer alıyor.
(Fahey & Insel, 2020 – Fit & Well; Schleip, 2012 – Fascia Research)
Fasya dokusunun gevşetilmesi; hareket kalitesini, propriosepsiyonu ve postürü olumlu etkiliyor.
3. Bitkilerle Şifa – Aromaterapi ve Fitoterapi
Yüzyıllardır kullanılan doğal yağlar ve bitkiler, bugün bilimsel temelde incelenen güçlü destekleyici yöntemler haline geldi.
(Ernst, 2000; Lis-Balchin, 2006)
Bu bilgi, doğru eğitim ve etik kullanım ile bütünsel sağlık yaklaşımının önemli bir parçası.
“Egzersiz İlaçtır” Felsefesi
Egzersizin ilaç gibi etki gösterdiği artık modern tıpta kabul görmüş bir gerçek.
(Exercise is Medicine® – American College of Sports Medicine)
Yapılan çalışmalar düzenli hareketin:
-
kas iskelet sistemi ağrılarını azalttığını,
-
depresyon ve anksiyete üzerinde ilaç kadar etkili olabildiğini (Blumenthal, 1999),
-
nöroplastisiteyi artırdığını,
-
uzun vadeli sağkalımı yükselttiğini gösteriyor.
Bu nedenle özellikle ağrılı danışanlarla çalışmayı seçtim. Çünkü ağrı, sadece fiziksel değil, aynı zamanda nörolojik, psikolojik ve duygusal katmanları olan karmaşık bir deneyimdir. Bu alanda ilerlemek için kapsamlı eğitimler aldım.
Modern Dünyanın Bedene Verdiği Zarar: Kaybettiğimiz Temel Hareketler
Bugün insanların en sık yaşadığı sorunlardan biri, temel insan hareketlerini unutmalarıdır:
-
çömelmek
-
eğilmek
-
çekmek
-
itmek
-
rotasyon yapmak
-
denge sağlamak
Uzun süreli oturma, ekran bağımlılığı ve hareketsizlik sonucu fasya sıkışır, eklemler sertleşir ve sinir sistemi tehdit algısına geçer.
(Baker, 2018 – The End of Pain)
Bu da hem bedeni hem zihni etkileyen bir kısır döngü yaratır.
Şifanın Kaynağı: İçsel Enerjiyi Uyandırmak
Bu topraklarda şifacılığın temelinde “insanın kendi iç enerjisini harekete geçirmesi” fikri vardır. Bugün nörobiyoloji bunun karşılığını şöyle açıklıyor:
-
hareket, vagus sinirini aktive eder,
-
zihinsel berraklık artar,
-
duygusal regülasyon güçlenir,
-
kişi kendini daha bütün hisseder.
