İHRACATTA İVME AYLARI

Genel olarak kısıtlamalar ve yasakların azalmasıyla dünyada ekonomik toparlanma döneminin sürmesiyle çok kırılgan bir yapıya sahip olduğu gerçektir. Salgın risklerine karşı küresel vergiler, zamlar ve enflasyon artış şokları muhtemel. Gıda ve emtia fiyatları kademeli olarak yükselir. Fiyat istikrarı kısa vadede olamaz. Dünya ticaretinin stabil olması için küresel enflasyonun önlenmesi şarttır. Piyasalardaki dalgalanmalar ve güvensizlik ekonomik riskleri ve dövizde ve fiyatlarda volatiliteyi artırıyor.

***

Türkiye 15 Temmuz darbesi sonrası siyasette otokrasiye, ekonomide monopol bir yapıya büründü. Reel sektör aktörlerinde büyük değişim oldu.

Makro ekonomik verilerde sapma yaşandı. Dış ticaret hacminde büyüme kaydedilmedi. Borca dayalı ticaret yapıldı. Borçlar kar topu gibi büyüdü. Son 4 yılda enflasyon tırmandı. Maliyetler tavan yaptı. Enflasyon ve kur ülkeyi ve milleti sömürdü. Dış borç 450 milyar dolarla tarihi rekor kırdı. Bütçe ve dış ticaret açığı milletin sırtında kamburlaştı. Faiz diğerleri ilk 6 ayda yüzde 30 artış gösterdi. Swap piyasalarında Merkez Bankası rezervleri hunharca ve cahilce tüketildi. İpin ucu iyice kaçtı. Skandal uygulamalar ve politikalar ekonomiyi ve sanayiciyi büyük etkiledi.

Ekonomik kriz ve salgının risklerinden korunmak ve düzlüğe çıkmak için bireyler ve ticari aktörler büyük çaba sarf ediyor. Covid -19 riskinin azalması ve yasakların sona ermesiyle ekonomik faaliyetler ivmekazandı. Ekonomik güven endeksi ve cirolar artıyor. Mevsimsel olarak tüm faaliyetler hızlandı. Yeni varyantlara bağlı olarak birkaç ay  iyimserlik ve büyüme olabilir.

İnşaat, sanayi ve hizmet sektörlerinde canlılık ve hareketlilik gözleniyor.

***

2021 yılının Ocak-Haziran döneminde ihracat, bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla  yüzde 39,9 artışla 104 milyar 982 milyon dolara ulaştı.

2021 yılının Ocak-Haziran döneminde dış ticaret hacmi de, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 32,8 artarak 231 milyar 128 milyon dolar oldu. İhracatın ithalatı karşılama oranı ise yüzde 83,2 olarak gerçekleşti.

12 aylık ortalamaya göre, 2019/2020  yılı 167 milyar 527 milyon dolar olurken, 2020/2021  199  milyar 567 milyon dolar oldu. İlk 6 ayda  yüzde 19,1 artış gösterdi. Dış ticaret açığı 21 milyar 164 milyon dolar olarak gerçekleşti. Genel olarak enflasyon düzeyinde ihracatta yükseliş geçmiş hasarları onarmak için yüzleri güldürdü. Yakalanan pozitif bir ivme genişleme ve büyüme istikrarını getirecektir. Reel bir yansıma sağlayacak.

***

Yüksek faiz, kur ve yani CDS yani Credit Default Swap (Kredi Temerrüt Takası) faktörleri ticari faaliyetlerde göz ardı edilmemelidir. Uzun vadede döviz borçlanması ciddi  risk şoku getirebilir. Dövize bağlı ithalat enflasyonu yukarı yönde tetiklerse, piyasalarda dalgalanmalar ve kurlar değişken olur. Döviz  talebi Türkiye’de çok yüksektir.